(Όχι, δεν είναι δίαιτα. Είναι το άλλο Δ… το διαζύγιο.)
Σε μια διάσημη μελέτη πριν μερικές δεκαετίες, οι ερευνητές ήθελαν να εξετάσουν κατά πόσο η «εγγύτητα και η ορατότητα ενός φαγητού» επηρέαζαν την κατανάλωσή του. Τοποθέτησαν γυάλες με καραμέλες σε ένα γραφείο: κάποιες πάνω στα γραφεία των εργαζομένων και κάποιες άλλες έξι μέτρα μακριά. Ορισμένες γυάλες ήταν διάφανες, άλλες όχι. Τα αποτελέσματα; Οι εργαζόμενοι έπαιρναν περισσότερες καραμέλες όταν αυτές ήταν ορατές και κοντά τους.
Όσο πιο συχνά βλέπεις μια επιλογή, τόσο πιο συχνά τη σκέφτεσαι. Και όσο πιο συχνά τη σκέφτεσαι, τόσο πιο πιθανό είναι να την επιλέξεις.
Αυτή η δυναμική δεν ισχύει μόνο για τα γλυκά. Ίσως ισχύει και για τον γάμο. Ή πιο συγκεκριμένα… για το διαζύγιο.
Ο κοινωνιολόγος Brad Wilcox, σε συζήτηση για τις έρευνες του γύρω από τον γάμο, τόνισε ότι τα πιο ευτυχισμένα και σταθερά ζευγάρια έχουν κάτι κοινό: δεν βάζουν ποτέ στο τραπέζι το ενδεχόμενο διαζυγίου όταν καβγαδίζουν ή όταν περνούν κρίση. Για εκείνα, το διαζύγιο απλώς δεν είναι επιλογή.
Στο βιβλίο του Get Married, παραθέτει ευρήματα από έρευνες που δείχνουν πως τα ζευγάρια που δηλώνουν «ο γάμος είναι για μια ζωή – εκτός αν υπάρξει βία ή απιστία» είναι πολύ πιο πιθανό να δηλώσουν ότι είναι «πολύ ευτυχισμένοι», σε σχέση με εκείνους που πιστεύουν ότι «ο γάμος κρατάει όσο νιώθεις πλήρης».
Ο ίδιος αναγνωρίζει ότι ίσως το ευτυχισμένο ζευγάρι είναι και αυτό που πιο εύκολα θα υιοθετήσει την αντίληψη της διάρκειας. Όμως τα δεδομένα δείχνουν και κάτι ακόμα: όταν παρακολουθείς τα ζευγάρια διαχρονικά, αυτή η δέσμευση φαίνεται να επηρεάζει τον τρόπο που αντιμετωπίζουν τις κρίσεις. Όταν το μυαλό σου δεν έχει «έξοδο κινδύνου», είσαι πιο πρόθυμος να σκύψεις πάνω στο πρόβλημα και να προσπαθήσεις να το λύσεις.
Αντίθετα, όταν η λέξη «διαζύγιο» πέφτει στο τραπέζι συχνά, αρχίζει να αποκτά… βαρύτητα. Ενισχύεται η αίσθηση ότι αυτό όντως μπορεί να γίνει. Και ξαφνικά, κάθε καβγάς μοιάζει πιο επικίνδυνος, πιο φορτισμένος. Σε κάνει να σκέφτεσαι: «Μήπως δεν ταιριάζουμε;», «Μήπως τελειώνει αυτό;», «Αξίζει να προσπαθήσουμε;»
Όμως στα ζευγάρια που έχουν αποφασίσει ότι δεν πάει πουθενά το καράβι, ακόμα κι αν φυσάει, ακόμα κι αν έχει κύματα, οι καβγάδες είναι απλώς… καβγάδες. Δεν προκαλούν υπαρξιακές κρίσεις. Ξέρουν ότι θα το παλέψουν. Και αυτό το αίσθημα ασφάλειας κάνει τεράστια διαφορά.
Πολλά ζευγάρια λένε ότι «οι διαφορές τους ήταν αγεφύρωτες» και το διαζύγιο ήταν η μόνη λύση. Αλλά μήπως αυτές οι διαφορές έγιναν αγεφύρωτες ακριβώς επειδή άνοιξε το παράθυρο για το διαζύγιο;
Φυσικά, το να μην αναφέρεις ποτέ το διαζύγιο δεν είναι μαγική συνταγή για έναν ευτυχισμένο γάμο. Ούτε σημαίνει πως όλοι οι γάμοι πρέπει να διαρκούν πάση θυσία, ειδικά όταν υπάρχει κακοποίηση ή σοβαρή δυσλειτουργία. Αλλά όταν η απλή αποχή από το να βάζεις την επιλογή αυτή στο τραπέζι αντικατοπτρίζει τη δέσμευσή σου να παλέψεις, τότε αυτό από μόνο του ενισχύει τις πιθανότητες να τα καταφέρετε.
Γιατί ο γάμος δεν χρειάζεται τέλεια συνεννόηση. Χρειάζεται απόφαση. Απόφαση να μείνεις, να προσπαθήσεις, να σταθείς. Και η λέξη «διαζύγιο»… μάλλον δεν βοηθάει στο να μείνεις.